GłównaSchematPodręcznikForum

Ul Ludowy: schemat

Budowa ula ludowego została dokładnie opisana przez ojca Warré w jego znamienitym podręczniku. Prezentowane tutaj plany ula są jego nieco unowocześnioną adaptacją. Z takich właśnie uli korzystam w mojej pasiece. Zmiany, względem opisów ojca Warré, są następujące:

Schematy, ilustracje i wszelkie materiały zamieszczone na tej stronie są mojego autorstwa. Udostępniam je na zasadach licencji CC-BY 4.0.

Pobierz:

Dach

Wierzchnia strona dachu może zostać pokryta blachą, jeśli użyte drewno jest mało odporne na lokalne warunki atmosferyczne.

Dach różni się od opisów ojca Warré rozmiarami swojej podstawy. Opat proponował konstrukcję, która obejmowała element poniżej. Przy takiej konstrukcji, daszek klinuje się na obejmowanym elemencie kiedy tylko drewno napęcznieje lub ulegnie drobnemu wypaczeniu. Z tego powodu preferuję podstawę której rozmiary zewnętrzne są identyczne do reszty elementów (tutaj: 35×35 cm). Takie rozwiązanie wymaga, aby daszek był przytwierdzony do elementu na którym leży, np. za pomocą klamer. Przy czym jest to problem raczej teoretyczny, gdyż w praktyce ule Warré są zazwyczaj i tak spięte pasami, by nie dać się przewrócić podczas silnych wiatrów.

Poduszka

Poduszka pełni funkcję izolacyjną: latem chroni przed upałem, a zimą zatrzymuje ciepło w gnieździe. Poduszka musi przy tym zapewniać przepływ pary wodnej, by umożliwić pszczołom wydalenie wilgoci z ula, szczególnie istotne w czasie suszenia nektaru.

Poduszka jest wypełniona materiałem izolacyjnym i paroprzepuszczalnym. Mogą to być trociny, mech, słomiana sieczka, owcza wełna, sosnowe igiełki, itp.

Od góry, poduszka powinna być zamknięta metalową kratką, by uniemożliwić wejście gryzoniom oraz ptakom. Od dołu natomiast do poduszki przypięta jest tkanina. Ojciec Warré sugeruje wykorzystanie kawałka starego worka jutowego. Ja używam w tym celu kraty do pozyskiwania propolisu, jest ona równie skuteczna a przy tym dużo trwalsza.

Korpus

W przeciwieństwie do modelu ojca Warré, ten korpus posiada oszkloną tylną ściankę, dzięki czemu można dyskretnie obserwować pszczelą rodzinę bez przeszkadzania jej. Jest to szczególnie przydatne w okresie pożytków, w ramach kontroli ilości wybudowanych plastrów aby powiększyć ul w razie potrzeby.

Korzystam z szyb o grubości 3 mm, ale znam również osoby używające zamiast tego płyt z przeźroczystej plexi - materiał ten jest bardziej izolacyjny od szyby, nie grozi pęknięciem i jest łatwiejszy w obróbce. Trudno jednak z niego zeskrobać wosk i łatwo się rysuje.

Szyby muszą być szczelnie przykryte izolowaną, wodoodporną okiennicą. Dobrze sprawdza się drewniana deseczka obita z jednej strony wełną drzewną.

Dennica

Émile Warré korzystał z pełnych dennic, jednak w dobie wszechobecnego dręcza pszczelego, osiatkowana dennica stała się nieodzownym elementem ula, ograniczając zagęszczenie pasożytów w ulu. Taka dennica ułatwia również wentylację ula, a to niezwykle istotny aspekt w sezonie, kiedy pszczoły osuszają świeżo zebrany nektar.

Mogłoby sie wydawać, że osiatkowana dennica niekorzystnie wpłynie na zimowlę rodziny - ja takiej zależności nie zauważyłem, mimo tego iż moja pasieka znajduje się na wys. 800 m a zimy bywają długie. Przy osiatkowanej dennicy zalecam jednak korzystanie z dodatkowego, pustego korpusu u podstawy ula, pełniącego funkcję wiatrołapu. Korpus ten ma rolę dwojaką: ogranicza zasięg zimnych podmuchów wiatru w zimującym gnieździe, a na wiosnę umożliwia pszczołom wczesne rozpoczęcie budowy plastrów, ograniczając tym samym ich chęć do rojenia.

Ojciec Warré pisze, że wejście ula o szerokości 8 cm jest wystarczające, a przy tym ułatwia pszczołom jego obronę. W prezentowanym tutaj modelu szerokość wlotka wynosi 30 cm, głównie z przyczyn konstrukcyjnych: taką dennicę po prostu dużo łatwiej wykonać. W razie potrzeby ograniczenia tego wejścia, wystarczy zastosować klasyczne zasuwki lub zatyczki, albo przybić listewkę zasłaniającą część wejścia.

Grubość ula i gatunek drewna

Z jakiego materiału wykonać ul? Istnieje tu pewna dowolność, aczkolwiek wybrany gatunek drewna powinien być możliwie odporny na nieprzychylne warunki atmosferyczne, a jednocześnie nie za ciężki, by ułatwić przenoszenie wykonanych elementów. Warto również dobrać drewno o jednolitej strukturze, takie drewno ulegać będzie mniejszym zniekształceniom. Osobiście korzystam z daglezji lub modrzewia, bo te gatunki łatwo nabyć w moim regionie i nie wymagają ochronnego malowania.

Nie ma sztywnej zasady co do grubości desek, z których zbudowany jest ul. Ojciec Warré podaje jako minimum 2 cm. Im grubsze drewno, tym lepszą będzie zapewniało izolacyjność, ale tym cięższe będą wykonane z niego elementy. W moich ulach, w warunkach górskich, korzystam z nieoheblowanych desek o grubości 2.5 cm, taką też grubość zakładają prezentowane na tej stronie plany. W przypadku użycia innej grubości desek wymaga dostosowania pozostałych wymiarów w taki sposób, aby wewnętrzne wymiary korpusu zawsze wynosiły 30×30 cm.

Warto zauważyć, że Ul Ludowy nie posiada żadnego ocieplenia ścianek. Wg. Ojca Warré, takie ocieplenie jest niekorzystne dla pszczół, gdyż opóźnia wiosną ich czas wyjścia na pożytki. Zimą natomiast, rodzina odczuwająca zimno dotkliwiej, zacieśni się bardziej, tym samym ograniczając swoje spożycie miodu. Émile Warré podsumował to bardzo pięknym zdaniem:

„Nie zapominajmy, iż wygoda niweczy gatunki.
Że wysiłek, jak to powiedział Pourrat, jest
warunkiem życia, a trud - jego klimatem.”

Autorem materiałów opublikowanych na stronie ulwarre.pl, z wyjątkiem zawartości publicznego forum, jest Mateusz Viste. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kontakt: mateusz 🐒 viste kropka fr.